Hei momo hou mō te whakapaipai whenua, ko te papa korowhangā whakaari whakapaipai whenuahe tūranga nui haere tonu i roto i ngā papa korowha. Heoi, he rerekē ki te whakapaipai whenua noa, me aro te whakapaipai whenua o ngā papa korowha ki ngā whenua ataahua anake, engari me tutuki hoki ngā whakaritenga o te korowha, kaua hoki e aukati i te whanaketanga noa o ngā hākinakina. Nā tēnei ka nui ake ngā whakaritenga mō te whakato me te tiaki i ia rā o ngā tipu whakapaipai whenua o te papa korowha. Ka matapakihia e te kaituhi ki a koutou ngā rerekētanga i waenga i te whakato me te tiaki i te matomato whānui i runga i te wheako kua kohia i roto i te whakato matomato, te tiaki me te whakahaere i ngā papa korowha i ngā tau kua hipa.
1. Me ātaahua te tawhiti i waenga i ngā rākau, kaua e matotoru
Ko ngā mahi patu korowha noa ka oti i runga i te papa tarutaru, nō reira ko te papa tarutaru te kaupapa matua o te papa korowha. Ko te nuinga o ngā rākau ka horapa ki ngā wāhi i waho o te ara tākaro, pērā i ngā wāhi tarutaru teitei me ngā wāhi kāore e whiua. Ko tētahi o ngā mahi a ngā rākau papa korowha he whakarei ake i te haumaru o te tākaro korowha me te whakamārama me te rerekē o te whenua o te papa korowha. Mena he matotoru rawa te tawhiti i waenga i ngā rākau i te rohe tarutaru teitei, ko te atarangi matotoru e hangaia ana ehara i te mea ka pā ki te tipu noa o te tarutaru papa tarutaru, ka whakapiki ake i te uaua me te utu o te tiaki me te whakahaere i te papa tarutaru, ka whakaiti i te kounga o te papa tarutaru ki tētahi taumata, engari ka kore hoki e pai mō te haere me te whakahaere i ngā whare tiaki me te whakahaere i te papa tarutaru me te rākau. Ko ngā rākau takitahi e whakatōkia ana ki te ara tākaro he rākau teitei, he mea whakatō takitahi, hei whakapai ake i te whenua, hei tohu i te tawhiti, hei whakanui ake rānei i te uaua o te patu i te pōro. I te nuinga o te wā, kāore e taea te whakatō kia matotoru ngā rakau iti, ki te kore ka taka te pōro ki roto, ā, ka uaua ki te kimi, kāore e rite ki ngā ture o te korowha.
2. Te whakato ki te oneone ke, me te pai o te rerenga wai
He rerekē te oneone mō te whakato i ngā papa korowha i ērā o ētahi atu wāhi. I te wā i hangaia ai te papa korowha, i whakangaromia te oneone kua pakari i te mata o te maha o ngā wāhi nā ngā hiahia hanga. Hei tāpiri, hei pupuri i te āhua o te ara tākaro, ka hurihia katoatia te ara tākaro, ka tino whakakīkī te oneone. Hei tāpiri, ka wharikihia te mata o te ara tākaro ki te papa onepū 15 ki te 20 henimita me te tongi waro, ā, ka tāpirihia he iti noa te oneone momona hei whakahaere i te rerenga wai me te tipu pai o te tarutaru tarutaru. Nō reira, i te wā e whakato ana i ngā tipu, me keri ngā poka whakato nui me te hohonu e taea ana e ai ki ngā whakaritenga whakato, ā, me whakakapi ngā oneone taketake rawakore me te whakakīkī i roto i ngā poka whakato ki te oneone whakato, whakatohia he oneone ke, ā, me mahi pai te rerenga wai hei whakahaere i te oranga me te tipu noa o ngā tipu.
3. Tāpirihia te tongi i ngā wā katoa, ā, i roto i ngā rahinga nui
Ki te whakaritea ki ngā tipu māra e tipu ana i ētahi atu wāhi, he rawakore rawa, he pakeke rawa te oneone o te marae. Nō reira, i te wā e tiaki ana i ngā tipu, me whakarite kia rawaka te tohanga o ngā maniua. E ai ki te āhua o te tipu o ngā tipu, me whakamahi te maniua i te wā tika kia tere ai te tupu me te āhua o ngā tipu. I ako te kaituhi he marae i reira ngā tipu i whakatōkia i roto i ngā tau e 3 kāore i tino tupu nā te maniua ohorere. Engari, ka kino haere te tipu, ā, ka mate.

4. He rerekē te whakainu i ia wāhi, i ia wāhi
Ko te whakamakuku i ngā tipu he mea e tika ana kia aro nui ki te tiaki i tete whakapaipai whenua o te kootiKo ngā marae he pūnaha pupuhi wai hei whakamākū i ngā tarutaru. I te wā e whakamakuku ana i te tarutaru, ka tāpirihia te wai ki ngā rākau tata.
5. Me mahi tahi te whakahaere i ngā pepeke me ngā mate me te whakahaere i te tarutaru
Hei pupuri i te tipu noa o te tarutaru, hei ārai, hei whakaiti rānei i te kino o ngā pepeke me ngā mate, me whakamahi pinepine te kooti i ngā patu harore, ngā patu pepeke me ētahi atu patu pepeke. Nō reira, me whakahaere hoki te aukati me te whakahaere i ngā mate me ngā pepeke tipu i te wā tika, inā koa ngā pepeke pepeke. Ki te kore e āraihia, e whakahaeretia hoki ngā tipu i te wā tika, ka huri ētahi pepeke ki ngā tipu nā te mea kāore e taea e rātou te kai i te tarutaru tarutaru, ka kino rawa atu ngā tipu, ka ngaro rānei ngā mate e kore e taea te whakatika.
6. Whakaitihia te pānga o ngā tipu ki ngā papa tarutaru, ki te patu i ngā pōro, me ētahi atu, me te whakanui ake i ngā mahi tapahi
E toru ngā take e tika ana kia tapatapahia pinepinetia ngā tipu i runga i te papa tākaro. Tuatahi, mā te tapatapahi ka taea te pupuri i te āhua ataahua o ngā tipu, kia taea ai te whakauru atu ki ētahi atu wāhanga o te papa tākaro hei hanga i tētahi whenua ataahua, hei kawe mai hoki i te harikoa wairua ki ngā kaitākaro korowha; tuarua, ka ārai i ngā tipu kei whakamarumaru rawa i ngā tarutaru i raro i a rātou, ā, ka pā ki te tipu o te tarutaru tarutaru; tuatoru, ka ārai i ngā tipu takitahi e tere rawa ana te tipu i te rohe o te ara tākaro kei aukati i te rārangi pōro, ā, ka pā ki ngā pōro e whiua ana. Mō ngā rākau e tipu kino ana, e mate ana rānei mō tētahi take, me horoi, me whakatō ki ngā tipu hou i te wā tika kia kore ai e whakangaro i te pānga whenua whānui o te papa tākaro.
Wā tuku: Whiringa-ā-rangi 19-2024