He wāhanga nui te tarutaru i roto i ngā mahi whakakaiao, ā, ko te hipoki i te tarutaru tētahi o ngā tohu nui hei aromatawai i te taumata o te whakakaiao o ēnei rā. Ko ngā tipu tarutaru e pā ana ki ngā tipu iti e kapi ana i te whenua. Ka taea te whakamahi hei hanga i tētahi wāhi nui o te tarutaru papatahi, paku nekeneke rānei. Ko tētahi o ngā āhuatanga nui e tohu ana i te taiao whakakaiao me te taumata whakakaiao. Ehara i te mea ko te tarutaru he wāhi okiokinga me te toro atu a te tangata i ngā pāka, i ngā māra, i ngā tapawhā, i ngā tiriti, i ngā kararehe kararehe, i ngā māra tipu, i ngā pāka whakangahau, i ngā kura, i ngā hōhipera, me ētahi atu, engari ka taea hoki te whakamahi mō ngā papa hākinakina, ngā taunga rererangi, ngā tāpua, ngā awa, ngā rēriwe, ngā huarahi tere, me te tiaki pari. He tipu mata me te oneone pai.
1 Kōwhiringa paerewa mō te tarutaru
Ko te whiriwhiri i te whakakakara o te tarutaru e pā ana ki ngā āhuatanga o te wāhi whakato, ngā āhuatanga mahi o te tarutaru me ngā tikanga koiora o te momo tarutaru. E pā tika ana ki te momo tarutaru kua tīpakohia te kaha o te tarutaru ki te whakamahi i ōna painga mahi. Nō reira, me whai whakaaro ki ēnei āhuatanga i te wā e whiriwhiri ana i ngā momo tarutaru: ① Ngā momo tarutaru e urutau ana ki ngā āhuatanga taiao o te rohe, e ngāwari ana ki te whakaputa uri, e tere ana te tipu, ā, e mau tonu ana ngā rau kakariki kanapa mō te wā roa puta noa i te tau. ② He momo tarutaru pumau e ātete ana ki te tapahi me te takahanga, ā, he kaha ki te whakataetae ki ngā taru kino. ③ He kaha ki te urutau ki ngā taiao kino, e ātete ana ki te tauraki, te waipuke, ngā hau kino, ngā pepeke me ngā mate, te pakoko, me ētahi atu. ④ E ai ki ngā āhuatanga tiaki me te whakahaere, ngana ki te whiriwhiri i ngā momo tarutaru he poto ngā tipu, he angiangi ngā rau, he pumau te tipu, ā, he ataahua te tae o ngā rau.
2 Te whakarite i te oneone i mua i te whakatō
I muate whakatakoto i te tarutaru, me whakapai ake te oneone i runga i te papaanga, me whakarite hoki te pūnaha rerenga wai me te whakamakuku. I te tīmatanga o te whakatūnga o te papa tarutaru, me tango ngā taru, ā, me whakawātea ngā taera, ngā kirikiri me ētahi atu paru katoa i te papaanga. Me whakaōrite te papa tarutaru ki te whakakī nui, me te whakakī iti. Ko ngā tipu papa tarutaru he tarutaru iti, kāore he pakiaka matotoru, he papaku hoki te horapa o ngā pakiaka. Ngāna kia tata ki te 40 cm te matotoru o te oneone, kaua e iti iho i te 30 cm. Mena kei ngā rohe he oneone, Mena he rawakore te paparanga, he nui rawa rānei te oneone whakauru, me whakakapi te oneone kia pai ai te tipu o te papa tarutaru. I te wā e whakarite ana i te whenua, ka taea e koe te tāpiri i te tongi taketake, pēnei i te paru kararehe, te wairākau, te pīti me ētahi atu tongi rauropi, kātahi ka parau kotahi, kātahi ka whakaōrite i te whenua kia kore ai e kohia te wai. Ko te mata papatahi o te papa tarutaru pai rawa atu me teitei ake i waenganui, ā, me piki haere mārire ki ngā taha, ki ngā taha rānei. Ko te papa tarutaru huri noa i te whare me 5 cm te iti iho i te turanga, kātahi ka piki ki waho. Me whai paipa huna, me whai awaawa tuwhera rānei ngā papa tarutaru maroke rawa te oneone, teitei rawa rānei te taumata o te wai whenua, me whai puna wai tuwhera rānei hei rerenga wai mō ngā papa tarutaru i ngā papa tākaro. Ko tētahi pūnaha rerenga wai tino pai ko tētahi pūnaha o ngā puna wai huna e hono ana ki te mata wai kore utu, ki te whatunga puna wai rānei. I mua i te whakataurite whakamutunga o te papa, me tanumia hoki te whatunga puna wai whakapūkara.
3 Me pēhea te whakato tarutaru
3.1 Tikanga rui
He pai mō ngā kākano tarutaru e whakaputa ana i te nui o ngā kākano, ā, he ngāwari ki te kohi. Ka taea te whakatipu mā te whakamahi i ngā kākano. Ko te tikanga ka ruia i te ngahuru, i te kōanga rānei, ka taea hoki te ruia i te raumati, engari ko te nuinga o ngā kākano tarutaru ka ngoikore te tipu i te rangi wera. Ko te tikanga, ka ruia ngā kākano tarutaru o te wā mahana i te kōanga, ā, ka taea te ruia i te mutunga o te kōanga me te tīmatanga o te raumati; ko ngā kākano tarutaru o te wā makariri ka ruia i te ngahuru. Hei whakanui ake i te tere o te tipu, me rongoa ngā kākano uaua ki te tipu i mua i te rui.
3.2 Tikanga rui kākano
Ka taea te whakamahi i te tikanga rui kākano mō ngā momo tarutaru e pāngia ana e ngā stolon, pērā i te dorgoot, te tarutaru whāriki, te zoysia tenuifolia, te tarutaru ngokingoki, me ētahi atu. Ko tēnei tikanga he keri i te papa tarutaru matua, ruia te oneone e piri ana ki ngā pakiaka, horoia rānei ki te wai, kātahi ka horahia ngā pakiaka, ka tapahia rānei kia poto te roa, 5 ki te 10 cm, kia kotahi te pona o ia wāhanga. Horahia ngā wāhanga kakau iti kia ōrite ki runga i te oneone, kātahi ka taupokina ki te oneone pai, kia 1 cm te matotoru, pēhia mārire, ka rehu tonu ki te wai. Mai i nāianei, rehuhia te wai kotahi i te rā i te ata me te ahiahi, ā, whakaitihia mārire te maha o ngā rehu wai i muri i te pakiaka o ngā pakiaka. Ka taea te rui i ngā kakau i te puna ina tīmata te pihi o ngā purapura tarutaru, engari ko te tikanga ka mahia i te marama o Ākuhata ki Hepetema i te ngahuru, nā te mea e 3 marama te rui i te puna, ā, e 2 marama te rui i te ngahuru hei taupoki i te whenua.
3.3 Tikanga whakatō wehewehe
I muri i te keri i te tarutaru, wetekina marietia ngā rakau, ka whakatō ki roto i ngā rua, ki ngā rīpene rānei i tētahi tawhiti. Mena ka whakatō motuhaketia te Zoysia tenuifolia, ka taea te whakatō ki ngā rīpene i te tawhiti o te 30 ki te 40 cm. Ka taea te whakatō i ia 1 m2 o te tarutaru ki roto i te 30 ki te 50 m2. I muri i te whakatō, pehia, ka whakamakuku rawatia. I te heke mai, kia tupato kei maroke te oneone, ā, kia kaha ake te whakahaere. I muri i te whakatō, ka taea te hipoki i te tarutaru ki te oneone i muri i ngā tau e 2. Ki te hiahia koe kia tere te whakatipu me te hanga tarutaru, whakapotoa te tawhiti i waenga i ngā rīpene.
3.4 Tikanga horapa
Ko te painga matua o tēnei tikanga, he tere te hanga i tētahi tarutaru, ka taea te mahi i ngā wā katoa, ā, he ngāwari hoki te whakahaere i muri i te whakatō. Heoi, he utu nui, ā, he nui ngā puna tarutaru e hiahiatia ana. Ka taea te wehewehe ki ēnei momo e whai ake nei.
(1) Tikanga whakatakoto papa. He tikanga hei taupoki i te whenua katoa, me te kore e waiho he āputa. Tapatapahia te tarutaru kia roa, kia 25 ki te 30 henimita te whānui, kia 4 ki te 5 henimita te matotoru. Kaua e matotoru rawa kia kore ai e taumaha rawa. Ina tapahia te tarutaru, whakatakotoria he papa rakau he whānui ki runga i te papa tarutaru, kātahi ka tapahia ki te koko tarutaru i te taha o te papa rakau. Ina whakatakotoria te tarutaru, me waiho he tawhiti 1 ki te 2 henimita ki ngā hononga tarutaru. Ka taea te pēhi me te whakawhāiti i te mata o te tarutaru ki te ngongo kia ōrite te mata o te tarutaru me te mata o te oneone e karapoti ana. Mā tēnei, ka tata te pā o te tarutaru me te oneone, ka tiakina mai i te tauraki, ā, ka ngāwari te whakatipu i te tarutaru. Me whakainu pai te tarutaru i mua me muri i te whakatakoto.
(2) Tikanga whakatakoto papa waenga. E rua ngā momo tikanga whakatakoto papa. Ko te tuatahi ko te whakamahi i te tarutaru tapawhā rite, he mea whakatakoto papa, he mea hurihuri, me te tawhiti o te 3 ki te 6 henimita i waenganui i ia wahi, ā, ko te rohe whakatakoto papa he 1/3 o te katoa o te rohe. Ko tētahi atu ko te whakarite i ia wahi tarutaru kia rite ki te pua paramu te āhua, ā, ko te rohe whakato he 1/2 o te katoa o te rohe. I te wā e whakato ana, me keri te wāhi e whakatohia ai te tarutaru kia rite ki te matotoru o te tarutaru kia taurite te mata o te tarutaru me te oneone. Kia whakatakotoria te tarutaru, ka taea te pehi, kātahi ka whakamakuku. Hei tauira, i te wā e whakato ana i te puna, ka tupu ngā stolon ki ngā taha katoa i muri i te wā ua, ā, ka piri tata te tarutaru tetahi ki tetahi.
(3) Te tikanga horahanga tuhinga.Tapahia te tarutarukia roa, kia 6 ki te 12 henimita te whānui, ka whakatōkia kia 20 ki te 30 henimita te tawhiti i waenganui i ngā rarangi. Ka taea te hono katoa i te tarutaru i whakatakotoria pēnei i muri i te haurua o te tau. Ko te whakahaere i muri i te whakatō he rite tonu ki te tikanga whakatakoto papa i waenganui i ngā papa.
Wā tuku: 14 o Ākuhata 2024
